MERİÇ ULUSLARARASI SOSYAL ve STRATEJİK ARAŞTIRMALAR DERGİSİ 2018 Cilt:1 Sayı:5

Çamlıbel Mezar Anıtının Arkeolojik Önemi ve Kullanılan Doğal Taşlarının Özellikleri

Archaeological Importance of Çamlıbel Tomb Monument and Characteristics of Its Natural Stones

Ramazan HACIMUSTAFAOĞLU,M.Umut DOĞAN,Hakan ELÇİ,İlker ÖZKAN,Fuzuli YAĞMURLU


ÖZET

Türkiye’nin en önemli ören yerlerinden biri olan ve tarihi geçmişi Geç Neolitik Çağ’a kadar uzanan Aphrodisias antik kentinin yakınlarında ortaya çıkarılan Çamlıbel Mezar Anıtı hem arkeolojik açıdan hem de mimarisinde kullanılan doğal taşları açısından bölge arkeolojisine son derece önemli katkılar sağlamıştır. MS. 3.yy’a tarihlenen anıt Anadolu’da az sayıdaki birkaç yerde bilinen “Tapınak Planlı Mezar Anıtı” tipinin yeni bir örneğidir. Kuzey Karia bölgesinin iki önemli kenti olan Aphrodisias ile Menderes Antiokheiası arasındaki bir coğrafyada yer alan mezar anıtı, bir antik kentin nekropol (mezarlık) sahası içinde bulunmayıp tek başına, bağımsız bir yapı olarak inşa edilmiştir. Üç basamaklı ve iki sütunlu bir cepheye sahip olduğu anlaşılan mezar anıtı dar bir pronaos (sundurma) ve dikdörtgen planlı bir naostan (ana oda) oluşur. Tapınak planlı mezar Anıtının mimarisinde kullanılan doğal taşlar, alınan örnekler üzerinde yapılan makroskobik ve petrografik incelemeler sonucunda, 2 farklı köken grup, 5 farklı doğal taş cinsi ve 6 doğal taş türü olarak saptanmıştır. Gruplar, metamorfik ve sedimenter kökendir. Mermerler, Bantlı Gnays, Şist ve Leptit (meta volkanit) metamorfik, Traverten ise sedimenter köken ve doğal taş cinsi olarak belirlenmiştir. Makro ve mikro özellikleri, birlikte değerlendirildiğinde doğal taş türleri; Orta kristalli beyaz mermer (Ortalama tane boyutları OTB-352,37 μm), Orta kristalli beyaz-gri mermer (Ortalama tane boyutları 786,37 μm), ince-orta kristalli şistozite gösteren siyah-beyaz renkli gnays, ince-orta kristalli beyaz sarımsı şist, ince kristalli beyaz-pembe renkli leptit, beyazımsı- krem renkli az gözenekli traverten olarak sınıflandırılmıştır.

Anahtar Kelimeler: afrodisyas; karia; çamlıbelmezaranıtı; bantlıgnays;dağaltaştürleri

ABSTRACT

The Çamlıbel Tomb Monument, which was discovered near the ancient city of Aphrodisias is one of the most important ruins of Turkey and which dates back to the Late Neolithic Age.It has remarkable contributions to the regional archaeology both in terms of archaeological and natural stones used in architecture.The monument dated to the 3rd century AD is a new example of the "Temple Planned Tomb Monument" known in a few places in Anatolia. The tomb monument is located in a geographical area betweentwo important cities of North Karia region,Aphrodisias and Antiokheia Ad Meandrum. The tomb monument was built as an independent structure, not in the necropolis of an ancient city.Itseems to have a three-stepped and two-column facade, consisted of a narrow pronaos (porch) and a rectangular planner naos (main room). The natural stone used in the "Temple Planned Tomb Monument" was determined as 2 different origin groups, 5 different natural stone genus and 6 natural stone types as a result of the macroscopic and petrographic examinations made on the samples taken from the group. The origins of the groups are metamorphic and sedimentary. Marbles, Banded Gneiss, Shist and Leptite (meta volcanic) belong to metamorphic origin group whiletravertine is determined as sedimentary origin and natural stone genus. Natural stone types are classified in terms of their macro and micro properties. These are;(i) white marble with medium crystalline (average grain size 352 μm), white-gray marble with medium crystalline (average grain size 786 μm), (ii) black-white colored gneiss showing fine-medium crystalline schistosity, (iii) fine-medium white yellowish schist, (iv) fine-crystalline white-pink leptite and (v) whitish-cream coloured low-porosity travertine.

Key Words: aphrodisias; caria; çamlıbel tomb monument; banded gneisses;natural stone types

Arama

Duyurular

Diğer Linkler